فلیپنینگ چیست؟ بررسی کامل Flippening ارز دیجیتال و کاربرد شاخص آن

صنعت ارزهای دیجیتال چنان با گل سرسبد خود بیت کوین شناخته شده که باور این‌ نکته که روزی این ارز دیجیتال به رتبه دوم تنزل پیدا کند، بسیار دشوار است. از زمان افتتاح رسمی بیت کوین در سال ۲۰۰۹ تا این ساعت، هیچ رمزارزی موفق نشده است ازنظر ارزش بازار از آن پیشی بگیرد. بااین‌حال، این نکته شاید روزی تغییر کند؛ طی رویدادی که از آن به‌عنوان فلیپنینگ یاد می‌کنند. حال فلیپنینگ چیست؟

به‌زبان ساده، فلیپنینگ رویدادی است که در آن، اتریوم ازنظر ارزش بازار از بیت کوین پیشی خواهد گرفت و به ارز شماره‌یک جهان تبدیل خواهد شد. آیا این رویداد اتفاق خواهد افتاد؟ احتمال وقوع آن چقدر است؟ اگر اتفاق بیفتد، چه تأثیری بر بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال خواهد گذاشت؟ اگر کنجکاوید پاسخ این پرسش‌ها را درباره Flippening ارز دیجیتال بدانید، این مطلب را از دست ندهید.

فلیپنینگ چیست؟

فلیپنینگ (Flippening) سناریویی فرضی است که ماکسیمالیست‌های اتریوم آن را مطرح کرده‌اند و معنیش این است که در آینده، اتریوم ازنظر ارزش کل بازار، بیت کوین را پشت‌سر خواهد گذاشت.

بیت کوین از زمان افتتاح‌اش در سال ۲۰۰۹ تا این ساعت، ارزش بازار خود را حفظ کرده و در جایگاه برجستهین ارز دیجیتال جهان ایستاده است. درواقع، دامیننس (سلطه) بیت کوین تا سال ۲۰۱۵ بیش از ۹۹درصد بود و هیچ ارزی نمی‌توانست با آن رقابت کند. باوجوداین‌، قیمت این ارز دیجیتال در این سال‌ها بیشتر شده است؛ اما دامیننس آن کاهش درخورتوجهی پیدا کرده و در زمان نگارش این مقاله، روی ۴۲.۱درصد قرار دارد.

اصطلاح فلیپنینگ در ژوئن‌۲۰۱۷ مطرح شد؛ زمانی‌که چیزی نمانده بود اتریوم ازنظر ارزش بازار بالاتر از بیت کوین قرار بگیرد. در آن زمان، دامیننس اتریوم ۳۱درصد بود و بیت کوین ۳۸درصد بازار را در‌اختیار داشت.

در طول دوره صعودی سال ۲۰۱۷، انعطاف‌پذیری اتریوم به‌علت فراهم‌کردن بستری برای ایجاد برنامه‌های کاربردی براساس قراردادهای هوشمند، در کانون توجه قرار گرفت. این نکته هجوم نقدینگی به بازار اتریوم را در پی داشت؛ در نتیجه، به افزایش شدید قیمت آن انجامید.

تا اواسط سال ۲۰۲۲، اندازه بازار بیت کوین با ۵۷۵میلیارد دلار، بیش از دو برابر اندازه بازار اتریوم با تقریباً ۲۲۰میلیارد دلار بود. هم‌اکنون، این مقدار به‌ترتیب به ۴۰۰میلیارد دلار و ۱۸۰میلیارد دلار رسیده است.

نکته مهم این است که برای وقوع رویداد فلیپنینگ، لزومی ندارد قیمت اتریوم حتماً بیشتر از قیمت بیت کوین باشد؛ چون ارزش بازار از ضرب تعداد کل ارزهای در‌گردش در قیمت هر واحد آن محاسبه می‌گردد. حال چگونه باید مقدار احتمال وقوع این رویداد را پیگیری کرد؟ این‌جاست که شاخص فلیپنینگ وارد می‌گردد. درادامه، درباره کاربرد شاخص فلیپنینگ بیشتر صحبت خواهیم کرد.

شاخص فلیپنینگ چیست و چه کاربردی دارد؟

شاخص فلیپنینگ مقدار احتمال وقوع این رویداد را براساس برجستهی ارزش بازار این دو ارز دیجیتال پیگیری می‌کند. در زمان نوشتن این مقاله، این شاخص ۴۴.۶درصد است. ضمناً، دامیننس ارزش بازار بیت کوین روی ۴۱.۷درصد و دامیننس اتریوم روی ۱۸.۸درصد قرار دارد.

فراموش نکنید که این شاخص برای پیگیری این رویداد تنها ارزش بازار را در نظر نمی‌گیرد و موجباتی مثل حجم تراکنش و آدرس‌های فعال را هم بررسی می‌کند. هرچه این شاخص به عدد ۱۰۰ نزدیک‌تر باشد، احتمال وقوع فلیپنینگ بیشتر می‌گردد.

آشنایی با مکانیسم فلیپنینگ

ارزش بازار یا مارکت کپ هر ارز دیجیتال به ارزش کل آن اشاره می‌کند. درست مثل شرکتی سهامی که ارزش بازار آن از ضرب کل تعداد سهام شرکت در قیمت هر سهم به‌دست می‌آید، برای محاسبه ارزش بازار ارز دیجیتال هم تعداد واحدهای درگردش آن را در قیمت هر واحد (برمبنای دلار آمریکا یا یورو) ضرب می‌کنیم.

در نتیجه در این برابره، دو مؤلفه داریم که درهم ضرب می‌شوند. از‌این‌رو، افزایش هریک از این دو مؤلفه کل ارزش را افزایش می‌دهد:

مؤلفه اول: قیمت هر واحد

درصورتی‌که قیمت اتر سریع‌تر از بیت کوین رشد کند یا کارکرد آن در طول زمان از بیت کوین بهتر باشد (حتی علیرقم کاهش قیمت هر دو)، احتمال رخ‌دادن فلیپنینگ افزایش می‌یابد.

مؤلفه دوم: کل کوین‌های درگردش

همراه با قیمت هر اتر، اگر افزایش عرضه آن هم سریع‌تر از بیت کوین باشد، بازهم ارزش کل اتریوم افزایش می‌یابد و شاید به فلیپنینگ منجر شود. اتریوم سقف عرضه ندارد؛ در نتیجه، ازطریق پاداش‌هایی که به سرمایه‌گذارانی که کوین‌های خود را سهام‌گذاری کرده‌اند پرداخت می‌کند، می‌تواند عرضه در‌گردش خود را افزایش دهد.

درست است که قفل‌کردن اترهای سهام‌گذاران و ساز و کار سوزاندن کل عرضه درگردش اتر را کاهش می‌دهد، کمیابی و درنتیجه قیمت آن در طول زمان افزایش خواهد یافت. درمقابل، سقف بیت کوین ۲۱میلیون واحد است که در سال ۲۰۴۰ به آن خواهد رسید. افزایش ملایم عرضه بیت کوین در چند دهه آینده، می‌تواند ارزش کل آن را در حال افزایش نگه دارد و از سقوط احتمالی آن جلوگیری کند.

سایر معیارهای مؤثر بر فلیپنینگ چیست؟

معیارهای دیگری هم وجود دارند که باید در نظر گرفته شوند. به عنوان نمونه، اتریوم در اکتبر‌۲۰۲۲ تعداد تراکنش‌های بسیار بیشتری از بیت کوین داشت (چیزی در‌حدود ۵۰۰درصد). درشرایط کارمزد تراکنش‌ها هم اتریوم جلوتر از بیت کوین است. در حجم تراکنش‌ها، بیت کوین در دوره صعودی سال ۲۰۲۱ از اتریوم پیشی گرفت؛ اما دوباره عقب‌نشینی کرد.

سایر معیارهایی که در آن‌ها اتریوم نتوانسته است از بیت کوین پیشی بگیرد، عبارت‌اند از:

• حجم معاملات
• جست‌وجو در گوگل
• تعداد آدرس‌های فعال
• ارزش بازار

فلیپینگ، فلیپنینگ و فلپینگ چه فرق‌هایی دارند؟

فلیپنینگ ازلحاظ املایی شباهت زیادی به دو معنی دیگر دارد که اغلب آن‌ها را با‌هم اشتباه می‌گیریم. یکی از آن‌ها فلیپینگ (Flipping) است و دیگری فِلَپینگ (Flapping). بیایید ببینیم این دو معنی چه هستند.

فلیپینگ به‌معنای خرید دارایی و نگه‌داری آن برای مدتی کوتاه و بعد از‌آن فروش آن به‌منظور کسب سود سریع است. به عنوان نمونه، اگر سهام شرکت‌ها را در عرضه اولیه عمومی (IPO) بخرید و مدت کوتاهی بعد و با افزایش قیمت آن را بفروشید، فلیپینگ انجام داده‌اید. این برخلاف زمانی است که طلا می‌خرید و برای افزایش قیمت آن در بلندمدت، آن را به‌مدت ۱۰ یا ۲۰ سال نگه می‌دارید.

فِلَپینگ اصطلاحی محاوره‌ای است که اوایل سال ۲۰۱۸، چارلی لی اولین‌بار برای بیان لحظه‌ای که لایت کوین از‌نظر ارزش بازار از بیت کوین کش پیشی گرفت، از آن استفاده کرد. درواقع، او با این کار نیت داشت به‌شکلی طنزآمیز با اصطلاح فلیپنینگ اتریوم بازی کند. برخلاف فلیپنینگ که هنوز اتفاق نیفتاده است، فِلَپینگ در ۱۴‌دسامبر‌۲۰۱۸ به‌وقوع پیوست.

آیا فلیپنینگ در‌نهایت رخ خواهد داد؟ علل وقوع فلیپنینگ چیست؟

ماکسیمالیست‌های اتریوم یا ماکسیز (Maxis) به آینده فلیپنینگ خوش‌بین هستند و برای این خوش‌بینی عللی می‌آورند که چرا اتریوم در درازمدت ازنظر دامیننس ارزش بازار، بیت کوین را پشت‌سر خواهد گذاشت. دراین‌میان، عللی هم وجود دارد که می‌گوید این اتفاق رخ نخواهد داد؛ اما علل این افراد برای وقوع فلیپنینگ چیست؟ درادامه از میان این علل سه علت مهم‌ را توضیح می‌دهیم:

روایت نفت دیجیتال

بعد از عرضه اتریوم در سال ۲۰۱۵ و افزایش ارزش آن به‌علت کاربردهای متعدد شبکه‌اش، محبوبیت این ارز دیجیتال افزایش یافت و درعوض، بیت کوین طلای دیجیتال لقب گرفت. علت این نام‌گذاری آن بود که سرمایه‌گذاران ارزهای دیجیتال می‌دیدند آلت‌کوین‌ها به‌شدت تحت‌تأثیر نوسان‌های بازار قرار می‌گیرند. در نتیجه، بیت کوین مطمئن‌تر بود و می‌توانستند آن را به‌عنوان پناهگاهی امن دربرابر نوسان‌های بی‌رویه قیمت در بازار ارزهای دیجیتال قلمداد کنند؛ درست مثل سرمایه‌گذاران سنتی که طلا را به پرتفوِ خود اضافه می‌کنند تا پوششی برای ریسک موجود در دارایی‌های سنتی و تورم باشد.

درمقابل، همان‌طور‌که انرژی زنجیره تأمین جهانی به نفت وابسته است، تراکنش‌های قراردادهای هوشمند در بخش امور مالی غیرمتمرکز یا دیفای هم عمدتاً با اتر انجام می‌گردد. از تراکنش‌های بازار NFT گرفته تا تأیید قرارداد سهام‌گذاری، کاربران برای پردازش هر تراکنش باید کارمزدها را با اتر بپردازند. این نکته سبب محبوبیت بیشتر اتریوم شد و درنتیجه، اتریوم «نفت دیجیتال» لقب گرفت.

باید به این نکته هم اشاره کنیم هارد فورک لندن، یکی از هارد فورک‌های مهم اتریوم، اترهایی که کاربران می‌پردازند، می‌سوزاند و از عرضه درگردش حذف می‌کند. در نتیجه، اعتقاد بر این است که اگر محبوبیت اتریوم در جریان صعودی بعدی افزایش یابد و حجم تراکنش‌ها بیشتر شود، اتر بیشتری سوزانده خواهد شد و همین موضوع به افزایش ارزش بازار اتریوم کمک خواهد کرد.

هاوینگ سه‌برابری اتریوم

اگر با هاوینگ بیت کوین آشنا باشید، می‌دانید که در این رویداد مهم، پاداش استخراج بیت کوین به‌منظور حفظ کمیابی آن و هم خنثی‌کردن تورم، هر چهار سال یک‌ بار نصف می‌گردد. اتریوم هم ساز و کار مشابهی دارد. با انتقال اتریوم به اجماع اثبات سهام (PoS) بعد از مرج، توقع می‌رود عرضه اتر در طول زمان بیش از ۸۰درصد کاهش یابد. این کاهش عرضه برابر بیش از سه دوره هاوینگ بیت کوین است که به آن «هاوینگ سه‌برابری» می‌گویند. این کار از سه طریق انجام می‌گردد.

• هارد فورک لندن که سیستم هزینه گس (Gas) را تغییر داده است. پیش‌از‌این، کاربران می‌توانستند کارمزدها را براساس سرعت تراکنش انتخاب کنند؛ اما حالا باید برای هر بلاک مقداری گس به‌عنوان قیمت پایه بپردازند. درنتیجه، سیستم همه اترهایی که قبلاً به ماینرها پرداخت می‌کرد، می‌سوزاند و از این‌ طریق عرضه کاهش می‌یابد.
• بعد از مرج، اتریوم الزامات جدیدی برای اجرای نود اعتبارسنج در شبکه دارد. برخلاف اثبات کار، اثبات سهام از سیستمی استفاده می‌کند که براساس مقدار دارایی قفل‌شده به شبکه پاداش‌ها را دریافت می‌کنند، نه براساس قدرت محاسباتی بیشتر.
• به‌علت ادغام بیکن چین در شبکه اصلی اتریوم و انتقال کامل آن به اثبات سهام، نودها باید ۳۲ اتر را در شبکه قفل کنند که این هم سبب کاهش عرضه در‌گردش اتریوم می‌گردد.

اتریوم و چهارچوب ESG

اغلب سازمان‌ها هنگام تصمیم‌گیری برای سرمایه‌گذاری روی پروژه‌های ارز دیجیتال، از چهارچوبی محیطی و اجتماعی و حاکمیتی (ESG) استفاده می‌کنند. ازآن‌جاکه سرمایه‌گذاران نهادی تأثیر زیادی بر حرکات قیمتی ارزهای دیجیتال می‌گذارند، برای هر پروژه‌ای بسیار سودمند است که خود را مطابق با دستورالعمل‌های ESG تنظیم کند تا سازمان‌ها سرمایه‌گذاری روی آن پروژه را کم‌ریسک‌تر قلمداد کنند.

متأسفانه بیت کوین از دستورالعمل‌های ESG پیروی نمی‌کند. از ساز و کار اثبات کار آن که برای محیط‌زیست مضر تلقی می‌گردد.تا هویت حاکمیت غیرمتمرکزش، اغلب سازمان‌ها شاید در آینده تمشتاق کمتری به سرمایه‌گذاری در بیت کوین داشته باشند.

درمقابل، اتریوم تمام تلاشش را می‌کند که با دستورالعمل‌های ESG هم‌خوانی داشته باشد. بنیاد اتریوم که به سرمایه‌گذاران مشاوره می‌دهد و پروسه مدیریتی هماهنگ آن که امکان به‌روزرسانی‌های مکرر را فراهم می‌کند و ساز و کار اثبات سهامش که زیان‌های زیست‌محیطی اتریوم را کاهش می‌دهد، راه را برای سرمایه‌گذاری میلیاردها دلار روی دارایی‌های تحت‌مدیریت بلاک چین اتریوم هموار می‌کند.

علل رخ‌ندادن فلیپنینگ چیست؟

حال به سناریوِ دوم می‌رسیم. برخلاف ماکسیز، بسیاری دیگر معتقدند فلیپنینگ هرگز رخ نخواهد داد؛ اما علل این افراد برای رخ‌ندادن فلیپنینگ چیست؟

هویت دوگانه محبوبیت ویتالیک بوترین

تعدادی از مخالفان اتریوم عقیده دارند که وجود شخصیتی مرکزی هویت غیرمتمرکز اتریوم را رد می‌کند. ویتالیک بوترین، موسس اتریوم، پشت موفقیت این ارز دیجیتال قرار دارد. اعتبار او عمدتاً برآمده از شخصیت واقع‌بین او و باورهایی است که علیرقم موفقیت برق‌آسای اتریوم، کماکان به آن متعهد باقی مانده است.

محبوبیت بوترین همان‌ اندازه که برای اتریوم مفید است، می‌تواند به آن آسیب هم بزند. درست مثل تأثیر اقدامات ایلان ماسک بر تسلا، خطابه‌ها و مصاحبه‌های مکرر بوترین اعتبار اتریوم را تقویت می‌کند. در نتیجه، اگر اتفاقی برای بوترین بیفتد، قیمت اتریوم مطمئناً تحت‌تأثیر قرار خواهد گرفت؛ چون نوعی هراس از فقدان رهبری در اتریوم به‌وجود می‌آید. در مقام مقایسه، مرموز‌بودن خالق بیت کوین به غیرمتمرکزبودن آن کمک می‌کند و بالطبع، حواشی منفی هم درباره او وجود ندارد که بیت کوین را تحت‌تأثیر قرار دهد.

پذیرش نهادی از‌طریق صندوق قابل‌معامله در بورس

به‌منظور پذیرش بیشتر صنعت کریپتو، سرمایه‌گذاران می‌توانند از صندوق‌های قابل‌معامله در بورس (ETF) برای خرید ارزهای دیجیتال استفاده کنند و از مقررات سخت‌گیرانه‌ای دور بمثل که آنان را از سرمایه‌گذاری مستقیم در بیت کوین محدود می‌کند. هرچند هنوز صندوق ETF آنی برای ارزهای دیجیتال وجود ندارد که ازنظر قانونی تأیید شده باشد، بیت کوین با داشتن چند صندوق ETF آینده، دست بالا را دارد.

اگر صندوق ETF آنی بیت کوین تأیید شود، شاید هجوم مؤسسه‌ها برای سرمایه‌گذاری در آن، سبب افزایش قیمت بیت کوین و فاصله آن از ارزش بازار اتریوم شود. برای نمونه، می‌توان به مدیریت دارایی سامسونگ اشاره کرد که در پی افتتاح صندوق آنی بیت کوین در بورس هنگ‌کنگ است و هم مؤسسه‌های آرک (Ark) و 21Shares که در پی تأیید صندوق ETF آنی بیت کوین خودشان هستند. این‌ها آینده‌ای را نوید می‌دهند که در آن، مؤسسه‌ها ازطریق صندوق‌های ETF آنی بیش‌ازپیش و آزادانه صنعت ارزهای دیجیتال را خواهند پذیرفت.

بعد از فلیپنینگ چه بر سر بیت کوین خواهد آمد؟

فلیپنینگ در بازار ارز دیجیتال نه‌تنها شاید بر بیت کوین، بلکه بر آلت‌کوین‌ها هم تأثیرگذار باشد. هنوز به‌روش‌قطع نمی‌دانیم فلیپنینگ چگونه بر صنعت کریپتو اثر خواهد گذاشت؛ اما می‌توان پیش‌بینی کرد که اگر اتریوم از بیت کوین پیشی بگیرد، احتمالاً آلت کوین‌ها و سایر ارزهای دیجیتال دیگر وابستگی خیلیی به بیت کوین و کاهش یا افزایش قیمت آن نخواهند داشت. در نتیجه، شاید نوسان‌های قیمتی خفیف‌تری را در بازار تجربه کنند.

برخلاف باور عمومی، فلیپنینگ سناریویی آخرالزمانی برای بیت کوین نیست و قرار نیست ارزش پادشاه ارزهای دیجیتال به صفر برسد. درعوض، محتمل‌ترین سناریو این است که پادشاه ارزهای دیجیتال علیرقم ازدست‌دادن جایگاه خود در صدر جدول، کماکان دارایی مهمی در دورنمای این صنعت باقی بماند.

باید بگوییم که علت همین موضوع امنیت و تمرکززدایی بی‌مثل بیت کوین است. با بیش از هزاران نود در سراسر جهان، بیت کوین امن‌ترین شبکه پرداخت است و پیشی‌گرفتن اتریوم از ارزش بازار آن، این واقعیت را تغییر نخواهد داد. دراین‌میان، تعدادی می‌گویند بیت کوین پول است و اتریوم پلتفرم. در نتیجه، شاید مقایسه آن‌ها از اساس درست نباشد؛ چون انگار می‌خواهیم طلا را با اینترنت مقایسه کنیم. اهداف این دو ارز دیجیتال کاملاً با‌هم مفرق است؛ به‌همین‌علت، احتمالاً بیت کوین کماکان به‌عنوان ذخیره ارزش باقی خواهد ماند و عنوان طلای دیجیتال را حفظ خواهد کرد.

سؤالات شایع

درپایان مقاله، به چند پرسش شایع مرتبط با فلیپنینگ پاسخ می‌دهیم: